GỖ KEO & PALLET • ĐƠN HÀNG MUA SỈTư vấn 0375 577 228

Wiki ngành gỗ / Xẻ gỗ và chuẩn bị phôi

Cách lập sơ đồ xẻ theo quy cách đơn hàng

Một sơ đồ xẻ tốt phải tạo ra đúng cơ cấu sản phẩm cần mua. Tỷ lệ thể tích cao nhưng thiếu một mã chiều dài quan trọng vẫn có thể khiến đơn hàng chưa hoàn thành. Nên bắt đầu từ bảng nhu cầu, sau đó mới bố trí phôi và tính đường cưa.

Hướng dẫn thực hành · Biên soạn tổng hợp: LEFAMI · Cập nhật 23/10/2026

Cách lập sơ đồ xẻ theo quy cách đơn hàng — sơ đồ giải thích
Sơ đồ minh họa của LEFAMI, không dùng làm bản vẽ chế tạo.

1. Đầu vào cần có trước khi vẽ sơ đồ

Trước hết, xác định kích thước giao hàng ở trạng thái nào: xẻ tươi, sau sấy hay sau bào. Từ yêu cầu thành phẩm, xưởng mới xác định quy cách phôi phù hợp với tuyến công đoạn. Không nên đưa thẳng kích thước sau bào vào sơ đồ xẻ rồi mặc định sẽ còn đủ sau các bước tiếp theo.

Bảng nhu cầu cần tách từng mã về tiết diện, chiều dài, số lượng và chất lượng. Các mã nhìn giống nhau nhưng khác mặt tuyển chọn hoặc phạm vi mắt gỗ phải được nhận diện riêng. Sau đó bổ sung kích thước nguyên liệu thực có thể sử dụng, phần biên loại bỏ, bề rộng đường cắt và các giới hạn thiết bị.

2. Quy trình lập phương án theo đơn hàng

  1. Chuẩn hóa dữ liệu: dùng cùng đơn vị, thứ tự chiều và trạng thái kích thước.
  2. Phân nhóm nguyên liệu: không áp một sơ đồ cho mọi khúc hoặc tấm nếu kích thước hữu dụng khác nhau.
  3. Bố trí các mã cần ưu tiên: thể hiện số lượng tối thiểu, không chỉ tổng m³.
  4. Tính các phần lấy đi: đường cưa, biên bỏ, phần khuyết tật và công đoạn sau phải được phân biệt.
  5. Kiểm đếm đầu ra: thử phương án bằng số thanh đạt của từng mã.
  6. Chạy mẫu và cập nhật: lưu chênh lệch giữa dự toán và kết quả trước khi áp dụng cho cả lô.

3. Ví dụ hình học: hai cách chia một phôi

Giả sử sau khi xử lý phần biên, một phôi có bề rộng hữu dụng 230 mm. Chỉ xét bài toán chia bề rộng, với đường cắt giả định 3 mm. Trong kế hoạch minh họa dưới đây, mỗi thanh cần một lượt cắt tách, nên hai phương án lần lượt tính 2 và 3 lượt. Số lượt thực tế phải lập theo sơ đồ của xưởng, không mặc định luôn bằng số thanh.

Phương ánBề rộng thanhPhần đường cắt giả địnhPhần đã dùngPhần còn lại
A: lấy 2 thanh2 × 100 = 200 mm2 × 3 = 6 mm206 mm24 mm
B: lấy 3 thanh3 × 70 = 210 mm3 × 3 = 9 mm219 mm11 mm

Nhìn riêng phần gỗ thành các thanh, phương án B lấy được nhiều bề rộng hơn. Nhưng nếu đơn hàng đang thiếu thanh 100 mm và không cần thêm thanh 70 mm, phương án A có thể phục vụ đơn tốt hơn. Bảng này chưa xét chiều dài, chiều dày, chất lượng, phần dư gia công hay khả năng bán phần còn lại.

4. Vì sao cần kiểm theo số lượng từng mã?

Giả sử kế hoạch yêu cầu 200 thanh dài và 500 thanh ngắn. Một phương án tạo đủ tổng thể tích nhưng chỉ được 150 thanh dài sẽ để lại thiếu hụt không thể bù bằng thanh ngắn. Vì vậy bảng kết quả nên có các cột “cần”, “dự kiến đạt”, “đã đạt” và “còn thiếu” cho từng mã.

Khi có quyền thay đổi cơ cấu, phải xác nhận với người mua trước. Không tự giao nhiều quy cách phụ hơn để bù m³ cho quy cách chính. Phần còn lại có thể là sản phẩm phụ có giá trị, nhưng cần có mã, tiêu chí và nơi sử dụng riêng để tránh tính vào tỷ lệ hoàn thành đơn hàng.

5. Theo dõi thử nghiệm tại xưởng

Một phiếu xẻ thử nên nối được nhóm nguyên liệu với phương án và đầu ra. Những dữ liệu hữu ích gồm kích thước ban đầu, phần hữu dụng, số lượt cắt, số thanh từng mã, lỗi bị loại và thời gian theo cùng phạm vi. Không cần gom ngay thành một chỉ số duy nhất; dữ liệu chi tiết giúp tìm lý do phương án chưa hiệu quả.

  • Ghi rõ phần thiếu do nguyên liệu, do sai kích thước hay do khuyết tật.
  • Tách phần có thể chuyển sang mã khác khỏi phần phế thực sự.
  • Không lấy kết quả của nhóm phôi thuận lợi nhất làm định mức mặc định.

6. Câu hỏi thường gặp

Có thể dùng phần mềm tối ưu ngay không?

Có thể, nhưng phần mềm cần dữ liệu và ràng buộc đúng. Nếu bỏ qua chất lượng, đường cưa hoặc trạng thái kích thước, kết quả tối ưu trên màn hình vẫn có thể không sản xuất được như dự kiến.

Tỷ lệ thu hồi tính như thế nào?

Phải định nghĩa tử số và mẫu số: thể tích thanh xẻ, thành phẩm đạt hay tổng sản phẩm bán được, so với thể tích nguyên liệu nào. Hai tỷ lệ khác cơ sở không nên được so trực tiếp.

Điểm chốt: sơ đồ xẻ là một phương án đáp ứng đơn hàng có ràng buộc, không chỉ là cách lấp đầy tiết diện bằng nhiều thanh nhất.

Nguồn và phạm vi sử dụng

Phần giải thích thuật ngữ tham khảo tài liệu nền được dẫn. Bảng tính, tình huống và cách chuẩn bị yêu cầu là ví dụ biên tập của LEFAMI; không sao chép định mức hoặc tiêu chuẩn nước ngoài để áp cho mọi lô gỗ. Thông số đơn hàng và quy trình tại xưởng cần được xác nhận riêng.

Đọc tiếp theo chủ đề

Sản phẩm liên quan